Tuần 20
Tiết 73-74
BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN
(TRÍCH “Dế Mèn phiêu lưu kí”) _ Tô Hoài
NS:
NG:

I/ Mục tiêu: Giúp HS hiểu:
1. Kiến thức:
- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong một văn bản truyện viết cho thiếu nhi.
- Dế Mèn: một hình ảnh đẹp của tuổi trẻ sôi nổi nhưng tính tình bồng bột và kiêu ngạo.
- Một số biện pháp nghệ thuật xây dựng nhân vật đặc sắc trong đoạn trích.
2. Kĩ năng:
- Phát hiện trong văn bản truyện hiện đại có yếu tố tự sự kết hợp với yếu tố miêu tả.
- Phân tích các nhân vật trong đoạn trích.
- Vận dụng được các biện pháp nghệ thuật so sánh, nhân hóa khi viết văn miêu tả.
3. Thái độ: Yêu quí loài vật, có ý thức bảo vệ MT thiên nhiên.
II/ Chuẩn bị: bảng phụ, nội dung bài tập thảo luận
III/ Tiến trình lên lớp:
1/Ổn định (1 phút)
2/Kiểm tra: (3 phút) Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.
3/Bài mới: a. Giới thiệu: (1 phút)
b. Nội dung hoạt động:
tg
Hoạt động của GV và HS
 Nội dungkiến thức

15’












30’
? Em hiểu gì về nhan đề “Dế Mèn phưu lưu kí”.
Kể tóm tắt tác phẩm
(Tham khảo SGK/6-7)
+ Hướng dẫn HS đọc văn bản.
? Nêu xuất xứ của đoạn trích?
? Văn bản có thể chia làm mấy loại ?Nêu ý chính mỗi đoạn?
? Xác định ngôi kể và vai trò của ngôi kể?



? Những chi tiết nào miêu tả ngoại hình và hành động của Dế Mèn?
? Tìm các tính từ góp phần khắc họa hình ảnh của Dế Mèn.
? Em hãy thay thế bằng các từ đồng nghĩa hoặc gần nghĩa rồi rút ra nhận xét về nghệ thuật dùng từ trong đoạn văn?.
Những chi tiết nào nói lên tính nết của Dế Mèn?
? Em hãy nhận xét về tính cách của Dế Mèn trong đoạn naỳ?
-GV củng cố tiết 1
I-Tìm hiểu chung
1- Tác giả :Tô Hoài (1920)
2. Tác phẩm:
- Ghi chép lại cuộc phiêu lưu của Dế Mèn.
.Vị trí đoạn trích: là chương mở đầu của tác phẩm.
3.Bố cục: 2 đoạn
Đoạn 1: Từ đầu... thiên hạ rồi: Mèn tự giới thiệu về mình. Đoạn 2: Còn lại: Bài học đường đời đầu tiên của Mèn.
Ngôi kể: Ngôi thứ nhất.
II.Đọc- Tìm hiểu văn bản:
1 Dế Mèn tự giới thiệu về mình:
- Mèn là chàng dế thanh niên cường tráng có vẻ ưa nhìn.






- Tính nết: kiêu căng, hung hăng, hống hách, khinh thường và bắt nạt kẻ yếu.





Tìm hiểu đoạn 2
? Qua lời le, cách xưng hô,giọng điệu em thấy thái độ của Mèn đối với Dế Choắt ntn
? Giải nghĩa từ “trịnh thượng”
Trịnh thượng là từ Hán Việt.
? Phân tích diễn biến tâm lý của Mèn khi trêu chị Cốc ?
+ Giải thích kỹ cho HS thế nào là bắt chân chữ ngũ .
? Bài học đường đời đầu tiên của Mèn là gì ?
? Em có nhận xét gì về bài học đầu đời của Mèn ?

- Trêu chị Cốc --> chị Cốc tưởng Dế Choắt --> chị Cốc mổ chết Dế Choắt.
* Diễn biến tâm lý của Mèn
Huyênh hoang đắc chí
--> chui tọt vào hang, thú vị -> bàng hoàng, ngớ ngẩn
-->hốt hoảng, bất ng
--> ân hận Rút ra bài học đường đời đầu tiên.
* Bài học : Ở đời mà có thói hung hăng ,bậy bạ ,có óc mà không biết nghĩ ,sớm muộn gì cũng mang vạ vào mình .




Rút ra ý nghĩa, nội dung và nghệ thuật của văn bản.
? Hình dáng ,tính cách của Mèn được giới thiệu ntn ?
? Bài học đường đời đầu tiên của Mèn là gì ?
? Hình ảnh những con vật trong truyện được miêu tả có giống với chúng trong thực tế không ?
III-Tổng kết :

Ghi nhớ :SGK / 11





3’
Gợi ý :Em hãy tưởng tượng mình là Dế Mèn thì sẽ diễn tả tâm trạng đó mới chính xác .
Cho HS đọc lại phân vai đoạn
IV-Luyện tập :
Bài 1 :Viết một đoạn văn diễn tả tâm trạng của Dế Mèn khi đứng trước mộ Dế Choắt .

4