Ngày soạn 12 tháng 3 năm 2011
Tiết 105:
SỐNG CHẾT MẶC BAY
Phạm Duy Tốn
A.Mức độ cần đạt
1.Kiến thức: Giúp học sinh :
- Hiểu những nét sơ giản về tác giả Phạm Duy Tốn
- Bước đầu hiểu hiện thực về những đời sống khổ cực của nhân dân trong chế độ cũ mỗi khi mùa lũ lụt tới và thái độ vô trách nhiệm của viên quan phụ mẫu trước cảnh đê vỡ.
- Có những hiểu biết bước đầu về truyện ngắn nói chung và truyện ngắn hiện đại nói riêng.
2. Kĩ năng:
- Đọc – Hiểu một truyện ngắn hiện đại đàu thế kỉ XX. Kể tóm tắt truyện
- Luyện kĩ năng đọc câu văn cảm thán, lời đối thoại trong truyện.
3. Thái độ:
Biết thương cảm cho cuộc sống của những người dân dưới chế độ phong kiến,căm ghét bon quan lại bóc lột trong xã hội xưa.
B. Chuẩn bị:
1. Giáo viên:
- Chuẩn bị bài dạy. Tìm hiểu thêm về truyện ngắn hiện thực.
- Chân dung tác giả Phạm Duy Tốn
2. Học sinh:
- Đọc kĩ tác phẩm. Soạn bài. Tóm tắt truyện ngắn.
C.Hoạt động lên lớp:
1.Ổn định tổ chức
2. Kiểm tra bài cũ
? Sau khi học VB "Ý nghĩa văn chương" của Hoài Thanh , em học tập được những hiểu biết mới mẻ sâu sắc nào về ý nghĩa của văn chương?
3.Giới thiệu bài mới:
Bước vào thế kỉ XX, văn học Việt Nam nói chung, truyện ngắn hiện đại Việt Nam nói riêng có nhiều đổi mới mang tính hiện thực. Truyện ngắn hiện đại thiên về tính chất hư cấu, cốt truyện phức tạp hơn, khắc họa được nhiều hình tượng chi tiết sinh động nhằm phát hiện bản chất trong quan hệ nhân sinh, trong đời sống tâm hồn con người phong phú, tinh tế hơn truyện trung đại. Một trong những tác phẩm mở đầu cho truyện ngắn hiện đại là truyện "Sống chết mặc bay" của Phạm Duy Tốn.


Gọi HS đọc chú thích *
? Nêu những hiểu biết của em về tác giả Phạm Duy Tốn?










GV hướng đẫn HS đọc VB:
Đọcrõ ràng,mạch lạc,chú ý đọc nhấn giọng những chỗ cần thiết ( GV đọc mẫu 1 đoạn,gọi HS thay nhau đọc hết VB)
? Em hãy tóm tắt cốt truyện ?

?Truyện có thể phân thành mấy đoạn, nêu nội dung mỗi đoạn ?









? Trong TP trọng tâm miêu tả nằm ở đoạn nào?

? Đọc 2 câu định nghĩa về phép tương phản?
? Dựa vào định nghĩa đó em hãy chỉ ra 2 mặt tương phản cơ bản trong truyện "Sống chết mặc bay"?


(Gv: Ta sẽ đi tìm hiểu lần lượt từng mặt tương phản trong truyện.)

? Cảnh nhân dân hộ đê chống lại lũ lụt diễn ra trong hoàn cảnh thời gian, không gian ntn ?

? Hoàn cảnh đó gợi cho ta điều gì?



? Không khí, cảnh tượng hộ đê của nhân dân diễn ra ntn ?

? Tìm những từ ngữ miêu tả nguy cơ vỡ đê và sự chống đỡ của nhân dân?


? Sức tàn phá của thiên nhiên được miêu tả qua những hình ảnh nào ?



? Em có nhận xét gì về việc sử dụng từ ngữ miêu tả trong đoạn văn?



? Ý nghĩa tác dụng của chúng?


? Qua phân tích, em hãy chỉ rõ những nét tương phản và tăng cấp trong đoạn văn này?











? Tác dụng của biện pháp nghệ thuật này ?

? Nhận xét bức tranh (1) minh họa nội dung gì ? (HS nhận xét)
Gv sơ kết:
Qua tìm hiểu đoạn văn trên ta thấy, bằng bút pháp tả thực kết hợp với biểu cảm trữ tình, người đọc thấy được sự bất lực của sức người trước sức trời, sự yếu kém của thế đê trước thế nước → Thiên tai. Đang sẵn sàng giáng xuống đe dọa cuộc sống người dân. Đoạn văn đã dẫn người đọc vào trung tâm cuộc sống, lay động lòng người, đánh thức những tình cảm đúng đắn trong chúng ta …
I. Đọc – Hiểu chú thích:
1. Tác giả:
- Phạm Duy Tốn (1883-1924) quê Thường Tín – Hà Tây.
- Là một trong những nhà văn mở đường cho nền văn xuôi tiêng Việt hiện đại
2. Tác phẩm:
Truyện ngắn "Sống chết mặc bay" là một trong những tác phẩm được coi là mở đầu cho thể loại truyện ngắn VN